Co mówi krew o miejscu zbrodni?

ilovehotmilfss · 11 Września 2025

Cześć! Na początku chciałabym zaznaczyć, że artykuł zawiera zdjęcia plam i śladów krwi, które mogą być dla niektórych nieprzyjemnych widokiem. Jeśli stanowi to dla Ciebie problem, radzę ominąć artykuł. W tym temacie, jak możecie się domyślić, nie ma wszystkich informacji nt. krwi i jej kluczowego wpływu na informacje dotyczące chociażby przebiegu wydarzeń różnych spraw. Jest to jedynie “wierzchołek góry lodowej” wiadomości dla entuzjastów takich tematów. Miłego czytania!

Krew na miejscu zbrodni stanowi często centralny punkt analizy, szczególnie w sprawach przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu. Dzięki badaniom genetycznym, powszechnie stosowanym w dziedzinie kryminalistyki, identyfikacja właściciela danej krwi nie stanowi już problemu. Niemniej jednak, samo badanie genetyczne nie zawsze wystarcza do pełnej rekonstrukcji wydarzeń, co sprawia, że analiza mechanizmu powstawania plam krwi staje się niezwykle istotna i kluczowa.

Aby zrozumieć, jak analitycy interpretują plamy krwi, należy najpierw zrozumieć podstawowe właściwości krwi. Krew zawiera zarówno ciecz (osocze i surowice), jak i ciała stałe (czerwone krwinki, białe krwinki, płytki krwi i białka). Krew znajduje się w organizmie w stanie ciekłym, a gdy z niego wychodzi, robi to również w postaci cieczy. Chociaż właściwościami przypomina wtedy bardziej emulsję. Jak wie każdy, kto miał skaleczenie lub zadrapanie, krew nie pozostaje płynna przez długi czas. Z biegiem czasu, po różnych zadrapaniach i skaleczeniach, krew zaczyna krzepnąć, tworząc ciemną, błyszczącą, żelową substancję, która po kilku minutach zastyga.

Co ważne, samo skapywanie krwi z miejsca skaleczenia jest szczególne i wyjątkowe. Wszystko to za sprawą napięcia powierzchniowego krwi, które wykazuje aż pięciokrotne przewyższenie nad napięciem powierzchniowym wody. W wyniku tego, gdy krew zostaje odseparowana od źródła, na przykład skapuje z rany, przyjmuje ona formę kuli. To właśnie różni krople krwi od kropli wody, która w podobnej sytuacji przybiera kształt łzy.

Jeśli chodzi o rozmieszczenie plam względem siebie, analizuje się, czy plamy są rozmieszczone na powierzchniach oddalonych od siebie, czy też układają się liniowo lub tworzą skupiska. Te obserwacje dostarczają istotnych informacji na temat przebiegu zdarzenia. Na przykład, gdy zasięg plam jest obszerny, posiadają one zróżnicowane kształty, układają się w różnych kierunkach, a ich wielkość nie jest duża, może to wskazywać na specyficzną technikę zadawanych ciosów oraz na dynamiczne zmiany pozycji napastnika i ofiary.

Zatem analiza śladów krwi może nam oferować szczegółowe informacje, takie jak:
- lokalizacja źródła krwi,
- jaki rodzaj narzędzia wykorzystano,
- liczba zadanych ran, trasa ucieczki,
- pozycja lub ruch ofiary (lub napastnika) w trakcie ataku oraz po nim.

Plamy krwi przybierają różnorodne kształty, od okrągłych i podłużnych po nieregularne. Ich wygląd zależy między innymi od wysokości i kąta, pod jakim spadły, źródła oraz rodzaju podłoża. W zależności od wysokości spadania, kropla krwi może mieć formę okrągłą o równych brzegach, z licznymi wypustkami lub przybierać “kształt satelitarny”.

Kształt plam krwi na papierze, spadających pod kątem 90 stopni z:

a) 50cm b) 100cm c) 150cm d) 200cm

Wraz ze zmianą kąta uderzenia zmienia się również wygląd powstałej plamy. Kropla krwi uderzająca w gładką powierzchnię pod kątem 90° spowoduje prawie okrągłą plamę; występuje niewielkie wydłużenie, a kolce i wypustki są dość równomiernie rozmieszczone wokół zewnętrznej części kropli. Poniżej 75°, kolce zaczynają stawać się bardziej zauważalne po stronie plamy przeciwnej do kąta uderzenia. Wraz ze zmniejszaniem się kąta uderzenia plama krwi wydłuża się, stając się bardziej eliptyczna, a kolce stają się bardziej dominujące po stronie przeciwnej do kąta uderzenia. Przy bardzo niskich (ostrych) kątach, pojedyncza satelita może oderwać się, tworząc drugą plamę; to charakterystyczna plama w kształcie "wykrzyknika".

(obrazek a na dole i u góry obrazek na prawo)
(mała mapa legend abyście wiedzieli jak się nazywają plamki i jak wyglądają)

Kształt plam krwi spadających z wysokości 20cm, w zależności od kąta padania:

a) 10⁰ b) 50⁰ c) 70⁰ d) 90⁰

Jakie informacje daje nam kąt padania krwi? Jeżeli nasze plamy występują w skupiskach to na podstawie ich kształtu możemy dowiedzieć się, gdzie było usytuowane ich źródło na płaszczyźnie i przestrzeni. W praktyce w tym celu stosowane są dwie metody:

Analiza obszaru zderzenia - to technika wspomagająca lokalizację źródła krwi na płaszczyźnie. Metoda ta najczęściej znajduje zastosowanie na ścianach lub innych powierzchniach prostopadłych, jak na przykład meble. Przez badania tego rodzaju uzyskujemy informacje dotyczące rozprzestrzeniania się krwi, co pośrednio pozwala z dużym prawdopodobieństwem określić pozycję ofiary – czy była siedząca, stojąca czy leżąca. Tolerowalny zakres błędu przy użyciu tej metody wynosi od kilku do kilkunastu centymetrów, co jest akceptowalne w kontekście rekonstrukcji. W zależności od charakteru podłoża, z którym krew wchodzi w kontakt, przyjmuje ona zróżnicowane kształty, co daje jej znaczną swobodę w prezentacji.

Rozważamy kierunek, w którym krople krwi opadają, uwzględniając ich szerokość i długość. Analiza przeprowadzana jest w sposób następujący: wyznaczamy linie pomocnicze wzdłuż co najmniej 5 plam, a punkt, w którym te linie się przecinają, określa obszar zderzenia:

Kolejną metodą jest identyfikacja źródła krwi w kontekście przestrzeni. (jak w dexterze) Ta technika pozwala określić miejsce w przestrzeni, z którego krew została „wystrzelona”. Aby to osiągnąć, konieczne jest zlokalizowanie obszaru zderzenia i poprzez analizę długości oraz szerokości plamy, ustalić kąt, pod jakim krew uderzyła.

Jak wiadomo, w czasie oględzin ślady krwi mogą mieć postać kałuży, ścieków oraz różnych kropli i wytrysków. Ponadto mogą one występować na różnych powierzchniach, a w zależności od rodzaju podłoża, z którym styka się krew może ona przybierać różne kształty.

Wyróżniamy trzy podstawowe typy podłoży:

Niechłonne: Krew, stykając się z powierzchnią niechłonną, nie penetruje jej struktury. Przykłady to szkło i metal.

Chłonne: W przypadku chłonnej powierzchni, krew ma zdolność wnikania w strukturę, co jest charakterystyczne dla materiałów takich jak papier czy drewno.

Mieszane: Powierzchnia mieszana łączy cechy zarówno podłoża chłonnego, jak i niechłonnego, tworząc złożone warunki interakcji z krwią.

W podłożach chłonnych, ślady pomimo podobnego naniesienia różnią się wyglądem i dodatkowo ukrywają cechy identyfikacyjne plam krwi, co może uniemożliwić analizę ich powstania. Przeciwieństwem są podłoża niechłonne gdzie ślady krwi zazwyczaj są takie same.

Plamy krwi na podłożu chłonnym - dzianina
Określenie wyglądu plamy może być szczególnie utrudnione, gdy jest ona na materiale chłonnym i ciemnym. Sprawcy często przy zacieraniu śladów ich nie zauważają z czego doskonale zdają sobie sprawę śledczy. Do ich wykrycia wykorzystuje się podczerwień (IR) – wykonanie zdjęcia przy zastosowaniu odpowiedniego filtra umożliwia wypatrzenie plamy której nie widać gołym okiem.

Podział plam krwi i informacje o czym one mogą świadczyć podczas ewentualnej rekonstrukcji zdarzeń.

Wytryski krwi
Występowanie wytrysków krwi wynika z uszkodzenia naczyń tętniczych, co powoduje wydostanie się krwi pod znacznym ciśnieniem (fot. 6). Zazwyczaj mają one układ promienisty lub liniowy. Wytryski krwi najczęściej obserwuje się na powierzchniach pionowych. Odkrycie wytrysków krwi na miejscu zdarzenia ma szczególne znaczenie, sugerując znaczące uszkodzenie ciała (przerwanie ciągłości tętnicy). Dodatkowo, analiza rozmieszczenia wytrysków pozwala określić kierunek poruszania się rannego, a dynamika ich ruchu, na przykład obniżenie miejsca, gdzie plamy krwi rozmieszczone są na pionowej powierzchni, może wskazywać, że osoba była pochylona.

Strumykowate ślady krwi
Charakterystyczne ślady strumieniowe krwi powstają na płaskich, nieabsorbujących powierzchniach, nachylonych pod pewnym kątem w stosunku do poziomu, w wyniku swobodnego wycieku krwi z naczyń krwionośnych (fot. 7). W przeciwieństwie do wytrysków krwi, te ślady nie wykazują wyraźnej dynamiki wynikającej z energii nadanej krwi przez ciśnienie tętnicze. Długość śladu strumieniowego zależy od warunków otoczenia, rodzaju podłoża oraz ilości wydobywającej się krwi. W wyższej temperaturze dochodzi do szybszego odparowywania frakcji wodnej osocza, co przyspiesza krzepnięcie krwi i skraca ślad strumieniowy. Również podłoże chłonne (absorbujące) może skrócić ślad poprzez wchłanianie frakcji płynnej. Związek między ilością wyciekającej krwi a długością śladu nie wymaga dodatkowych wyjaśnień. Charakterystyczny ślad strumieniowy zazwyczaj kończy się wyraźnym nawarstwieniem cieknącej krwi.

Strugi i kałuże
Zbiorniki krwi, czyli kałuże, formują się, gdy na płaską, nieabsorbującą powierzchnię poziomą napłynie większa ilość krwi (fot. 8). Ponadto kilka czy kilkanaście pojedynczych plam okrągłych może łączyć się, tworząc kałużę krwi. Różnice w strukturze podłoża, na którym kałuża się utworzyła, mogą skutkować wyciekiem nadmiaru krwi w formie strug. Kluczowa różnica między strugą a śladem strumieniowym polega na tym, że struga wypływa z kałuży na powierzchni zbliżonej do poziomej, podczas gdy ślad strumieniowy pojawia się na powierzchniach o znacznie większym kącie nachylenia, a cała wyciekająca krew praktycznie przemieszcza się wzdłuż niego, co minimalizuje nawarstwienie krwi na początku śladu (na górze). Zbiorniki krwi, a następnie strugi, kształtują się, gdy ranna osoba krwawi obficie i przez dłuższy czas nie zmienia swojej pozycji względem podłoża, na którym zbiorniki i strugi powstały.

Rozpryski krwi
W przypadku, gdy narzędzie zabrudzone krwią znajduje się w ruchu, z jego powierzchni mogą oderwać się pojedyncze krople krwi i opadać na otaczające go poziome, pionowe lub skośne płaszczyzny w formie rozprysków (fot. 9 i 10). Ze względu na zazwyczaj niewielką ilość krwi na narzędziu, plamy rozprysków są raczej drobne. Różnią się one od plam okrągłych i wytrysków, gdzie ilość krwi może być znacznie większa, ponieważ pochodzi ona bezpośrednio ze źródła krwawienia. Obecność rozprysków krwi na miejscu zdarzenia jednoznacznie wskazuje, że zadano przynajmniej dwa ciosy: pierwszy spowodował naruszenie ciągłości powłok skórnych, uszkodzenie naczyń krwionośnych i zabrudzenie narzędzia krwią ofiary. W trakcie kolejnych ciosów krople krwi oderwały się od narzędzia.

Stykowe (kontaktowe) ślady krwi
Stykowe (kontaktowe) ślady krwi powstają wskutek dotyku zakrwawioną powierzchnią innych powierzchni. Powstają wówczas ślady nieregularne, gdy następuje krótkie zetknięcie zakrwawionej powierzchni z podłożem. Sposoby wykorzystania takiego śladu są w kryminalistyce powszechnie znane.

Rozpryski postrzałowe
Obejmują zarówno rozpryskane cząstki powstałe w wyniku wyjścia pocisku z ciała (forward spatter), jak i te, które powstają w wyniku wejścia pocisku do ciała (back spatter). Rodzaj rozpylonych strzałów będzie zróżnicowany w zależności od kalibru broni, miejsca, w które uderza ofiara, czy pocisk opuszcza ciało, odległości między ofiarą a bronią oraz położenia ofiary względem ścian, podłóg i obiektów. Zazwyczaj rozpylone strzały w kierunku przodu to delikatna mgiełka, a w kierunku tyłu są one większe i stanowią mniej liczne krople.

Niewidoczne ślady krwi
Niektóre plamy krwi są utajone, co oznacza, że nie można ich zobaczyć gołym okiem. Śledczy mogą używać odczynników chemicznych, takich jak Luminol, do wyszukiwania i fotografowania ukrytych plam krwi. Po spryskaniu krwi Luminol tworzy jasnoniebieską poświatę, reagując z żelazem zawartym w hemoglobinie krwi.